Gaat de kievit de grutto achterna?
Dat het niet goed gaat met de grutto is bekend. Minder bekend is de dramatische achteruitgang van de kievit. Nu tref je de meest bekende weidevogel nog vrijwel overal aan in Nederland, van het natte veenweidegebied tot de droge zandgronden. Maar voor hoe lang nog?
De Weidevogelbalans 2010 laat zien dat de kievit de laatste vijf jaar jaarlijks gemiddeld met ruim 5% achteruit gaat. Met dat tempo hebben we over tien jaar nog maar 50% van de huidige populatie over! Daarnaast is de kievit niet alleen belangrijk voor Nederland, Nederland is ook belangrijk voor de kievit: in ons land broedt maar liefst 25% van de Europese kievitpopulatie.
Oorzaken achteruitgang niet duidelijk
De oorzaak van de achteruitgang van de kievit is minder duidelijk dan bij de grutto. Maar er zijn wel aanwijzingen dat de kievit in elke fase van zijn leven talloze gevaren moet trotseren. Van het niet uitkomen van eieren doordat ze worden opgegeten door roofdieren, tot een mogelijk lagere overlevingskans door voedselgebrek en roofdieren, tot onveiligheid door jacht in overwinteringgebieden in zuidelijk Europa.
Maatregelen betere overleving legsels en kuikens
“De reproductie van de kievit moet echt omhoog” stelt weidevogelexpert Aad van Paassen van Landschapsbeheer Nederland. “Het overleven van de legsels kan verbeterd worden door de volgende drie maatregelen. Ten eerste door het handhaven van het open landschap zodat roofdieren zich minder thuis voelen in het gebied en weidevogels zich beter kunnen verdedigen. Ook kunnen weidevogelvrijwilligers die nesten beschermen beter geïnstrueerd worden om zorgvuldig en selectief werken om de predatiekans niet te verhogen,” aldus Van Paassen.
“Zeker zo belangrijk is dat we ervoor zorgen dat de kievitkuikens groot worden. Dat kan door het creëren van speciale ‘kievitstroken ‘: (delen van) akker of weidepercelen met een wisselende vegetatiestructuur waar kievitkuikens (en kuikens van andere weidevogels) voldoende voedsel vinden en veilig zijn tegen roofdieren. ” zegt Van Paassen.
Maatregelen ook buiten subsidiegebieden
Belangrijk knelpunt voor de uitvoering van genoemde maatregelen is dat het merendeel van de kieviten in Nederland buiten de gesubsidieerde weidevogelgebieden voorkomt. Hier is nu dus geen financiering voor maatregelen voor kieviten beschikbaar. Kievitbeheer is gelukkig wel relatief goedkoop. Voor bovenstaande maatregelen is per hectare minder geld nodig dan bij de grutto omdat de kievit zijn jongen weet groot te krijgen in een kleiner gebied dan de grutto. Daar kunnen tevens weidevogels zoals veldleeuwerik en graspieper van profiteren.
Het is wenselijk dat provincies ook geld reserveren voor maatregelen buiten de bestaande gesubsidieerde gebieden. Hier ligt ook een rol voor gemeenten. Te denken valt aan afspraken met boeren via vrijwilligersgroepen waarbij de financiering plaatsvindt uit middelen van gemeente en provincie.
Goed voorbeeld
Een goed voorbeeld is de gemeente Leudal in Limburg die structureel middelen op de begroting heet gezet om het behoud van weidevogels ook vorm te kunnen geven buiten de gesubsidieerde weidevogelgebieden. Dit voorbeeld verdient lof en navolging, zodat iedere Nederlander kan blijven genieten van kieviten en andere weidevogels in zijn eigen omgeving.
Meer informatie
Wilt u meer informatie over dit onderwerp, neem dan contact op met Aad van Paassen van Landschapsbeheer Nederland, 030-2345010.
Lees meer over dit onderwerp op de speciale webpagina over de weidevogelbalans of lees het persbericht over de weidevogelbalans 2010
