Dirkmaat: Landschapsbeleid is farce
De Vereniging Nederlands Cultuurlandschap wil politiek en publiek doordringen van de urgentie om structureel te investeren in landschap. Nederlanders geven hun landschap een 7. Dat is in tijden van crisis voldoende om de hand op de knip te houden, aldus directeur Jaap Dirkmaat. Om te voorkomen dat het landschap “van de prioriteitenladder valt”, bracht de vereniging de staat van het landschap op basis van harde gegevens in kaart. Ze schok zelf van het resultaat. “Je verwacht dat Drenthe en Gelderland redelijk zullen scoren. Drenthe eindigt bijna onderaan.”
Mooi is wat de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC) betreft niet relatief. Om te voorkomen dat de in haar ogen noodzakelijke discussie over de kwaliteit van het landschap verzandt in een twist over smaak, formuleerde zij vier harde criteria voor een mooi landschap. Hiervoor ging ze bij diverse wetenschappers te raden, onder wie biologen, cultuurhistorici en bodemkundigen.
Ondergrens
Natuur (EHS, natuurontwikkelingsgebieden e.d.) en bos krijgen sowieso het predikaat mooi. Het laatste omdat gegevens ontbreken die een verantwoorde onderverdeling mogelijk maken. Een agrarisch cultuurlandschap moet voor minimaal de helft zijn traditionele perceelsafbakening bezitten om mooi te zijn. Ook vijf procent groen-blauwe dooradering is een harde eis, omdat dit de ondergrens is voor instandhouding van gezonde populaties (beschermde) planten en dieren.
Spijkerbroek
De criteria maken het rapport Nederland van de Kaart tot de knuppel die de VNC in het hoenderhok wil gooien. Het prikt volgens Dirkmaat het romantische beeld dat veel mensen van het landschap hebben genadeloos door. Net als eerder met de soortendiscussie, die de woelmuis zijn bekendheid gaf, wil hij de vrijblijvendheid wegnemen. Er zijn wat hem betreft geen verzachtende omstandigheden meer. “Het gaat niet om redden wat er te redden valt. Er moet iets wezenlijk veranderen. Nederland behandelt het landschap als een spijkerbroek. Als er een gat in valt, verplaatsen we de zak. We willen niet onder ogen zien dat er mot in zit. De pluriformiteit van het Nederlandse cultuurlandschap is het handelsmerk van dit land. Dat is wat toeristen naar Nederland trekt - en toerisme is één van de sectoren van de toekomst – maar in beleid wordt het niet genoemd.”
Openluchtmuseum
Dirkmaat kan weinig met de kritiek dat de VNC van heel Nederland een openluchtmuseum wil maken. “Wij zijn bij het vaststellen van de criteria heel mild geweest”, stelt hij. “En sommige landschappen dienen inderdaad als erfgoed behouden te blijven. Nederland is bang voor behoud. Mensen associëren het met een slot. Nederlanders willen altijd behoud door ontwikkeling. Daarmee wordt veel kapot gemaakt. Andere landen durven wel echt voor bescherming van kwalitatieve landschappen te kiezen.” De etiketten die nu op het landschap worden geplakt, geven volgens de VNC-directeur een vertekend beeld. “Het landschapsbeleid is een farce. In nationale landschappen worden hele stukken gehavend landschap meegerekend die nagenoeg geen kwaliteit meer hebben. Landschap zou puntgaaf moeten zijn om voor die status in aanmerking te komen.”
Geld maakt gelukkig
Alleen met geld kan het tij volgens VNC worden gekeerd. “Geld maakt gelukkig en geld lost alles op. Zeggen dat dit niet zo is, is valse troost bieden”, aldus Dirkmaat. “Je moet boeren niet dwingen, maar marktconform betalen voor goed landschapsbeheer. Er moeten duizenden landschapselementen worden hersteld. De droogmakerijen, het Groene Hart; ze zijn van internationaal belang. Net als de woelmuis. Wij gaan zorgen dat het landschap weer mooi op de kaart komt.”
Meer informatie
Kijk voor meer informatie op de website www.nederlandvandekaart.nl of www.nederlandscultuurlandschap.nl
Archief
In de webwinkel
Lijnen in het Landschap
Het boekje Lijnen in het Landschap, beschrijft de ontstaansgeschiedenis van houtwallen, ...
Prijs: € 13,90
Meer informatie
Leestekens van het Landschap
Heruitgave van het boek '148 kleine landschapselementen in kort bestek'. De ...
Prijs: € 17,50
Meer informatie
Het Knotbomenboek
Knotbomen zijn onlosmakelijk verbonden met het Nederlandse en Vlaamse landschap. Toch ...
Prijs: € 34,95
Meer informatie
